با توجه به امکاناتی که دیگر تقریبا همه ی موبایلها دارای آن هستند ( مثل دوربین - ضبط
وپخش صوت وفیلم - صفحه رنگی و .... )مهمترین اصل دسته بندی راشایدبتوان سیستم
عامل گوشی نامید . پس برای شروع باید دو چیز را در نظر گرفت و موبایلها رابطور کلی در
یکی از آن دو شاخه ی اصلی و کلی قرار داد و آن ، این است که آیا موبایل مورد نظر دارای
سیستم عامل است یا فاقد آن ( اگر موبایلی فاقد سیستم عامل باشد از یک پلـــــت فرم
ساده مثل جاوا یا بلک بری استفاده می کند ) شاخه های اولیه ی زیرین دسته ای که مـا
آنرا دارای سیستم عامل ( یا سیستم عامل دار ) می نامیم اینها هستند :سیستم عامل
سیمبین - سیستم عامل ویندوز موبایل - سیستم عامل پالم و سیستم عامـل لینوکس .
شاخه های اولیه ی زیرین موبایلهایی که ما آنها را فاقد سیستم عامل می نامیم نیز اینها
هستند : پلت فرم جاوا - پلت فرم بلک بری .حال می خواهیم به بررسی زیرمجموعه های
( زیر شاخه ها ) شاخه های اولیه بپردازیم . زیر مجموعه های سیستم عامل  سیمبین بر
حسب نوع موبایل و نیاز آن چند زیر مجموعه دارد:اسمارت فونهای سری 60 که شامل اکثر
گوشیهای نوکیا ( مثل 6600 - 6630 - 3230 - 7610 - 6670 - گوشیهای N-Gage-گوشیهای
سری N و ... )گوشی زیمنس SX1-گوشیهای سندو ( X2 - X  ) گوشی  پاناسونیکX700
- گوشی سامسونگ D710 و چند گوشی دیگر می شود . ورژن هایی که تا بحال  بــــرای
اسمارت فونهای سیمبین منتشر شده اینها بوده اند : 6 - ۱/۶ - 7 - 8 - ۱/۸ و چند   ورژن
دیگر اکثر نرم افزارهای موجود برای سری 60 حتما در ورژن 7 کار خواهند کردواین به  دلیـل
موقعیت خوب این ورژن است . از مشکلات ورژنهای دیگر می توان به عدم پشتیبانی تــم
در گوشیهای ورژن 6 و 1/6 اشاره کرد که البته امکان این هست که باانجام بعضی عملیات
بر روی گوشی این قابلیت را فعال کرد ( مثل هک و ... ) که البته اصلا توصیه نمیگردد . زیـر
مجموعه ی دیگر ، اسمارت فونهای سری 80 هستند . گوشیهایی که در این ســــــــری از
سیمبین قرار گرفته اند  و در واقع این سیستم عامل برای آنها طراحی شده ، اسمارت فون
های نوکیا با پیشوند 90 هستند ( مثل 9500 - 9300 - 9290 - 9210i و ... )به اندازه سری
60 برای آنهانرم افزاروجود ندارد . زیرمجموعه ی دیگر اسمارت فونهای سری 90 هســــتند .
این سیستم عامل برای   دو گوشی از نوکیا با نامهای 7710 و 7700   طراحی شده است.
از لحاظ سیتم عاملی امکانات زیاد و خوبی را به کاربر ارائــه می دهد . اما مشکل ساپورت
نرم افزار مثل گوشیهای سری 80 در این زیر مجموعه هم به چشم می خورد . آخرین   زیر
مجموعه از   سیستم   عامل   سیمبین اسمارت فونهای UIQ هستند . سیمبین UIQ  را
برای گوشیهایی منتشرکرده است که برای کار  از قلم استفاده می کنندوبرخلاف سری90
سیستم عمل به صورت عمودی طراحی شده است . گوشیهایی که در این زیر   مجموعه
قرار دارند شامل اسمارت فونهای سونی اریکسون ( P800 - P900 - P910i ) بعضـــــــی از
گوشی های موتورولا ( A920 - A925 - A1000 - A1010 )گوشی آریما U300 و موبایــــــــل
BenQ P30 می شود .  بتازگی هم یک شرکت ژاپنی گوشی با نام M1000 عرضه نـــموده
که البته گویــی باید  گوشی خوبی باشد ، زیرا در صفحه ی اول سایت سیمبین می توان
عکس آن را به وضــوح  دید . در مورد ضعف یا قدرت نرم افزاری این زیر مجموعه باید بدانید
که نرم افزارهای  طراحی شده برای سیمبین UIQ زیاد هستند و ازلحاظ تم ونرم افزارخیال
کاربر می تواند از بابــــت  ساپورت راحت بماند . اما بپردازیم به زیرمجموعه های سیستم
عامل ویندوز موبایل . زیــــر مجموعه های این سیستم عامل   شامل  ویندوز موبایل برای
Pocket PC و ویندوز موبایل برای Smart Phone می شود . گوشیهای زیر مجموعه ی  این
دو سیستم عامل بسیار   زیادند و   شرکت های فراوانی  موبایل با سیستم عامل ویندوز
طراحی کرده اند و به همین دلیل جای بحث زیادی را باقی نمی گذراد . بزرگترین شـــرکت
تولید کننده ی گوشیهای سازگار با  ویندوز موبایل   (  چه در زیـــر مجموعه ی Pocket PC
و چه در زیر مجموعه ی Smart Phone ، شرکت تایوانی HTC است که گوشیهای خود رابا
برندهای گوناگون مثل i-mate ( که در  خاور میانه کاربرد دارد ) Qtek ( که برای گوشیــهای
اروپایی  ارائه     می شود ) O2 ( که  مخصوص این اپراتور  بزرگ موبایل است ) - Orange
( این هم از اپراتورهای بزرگ موبایل است و بیتشر دراسمارت فونهای HTC به کارمی رود)
و چند برند دیگر تولید می کند.شرکتی که رقیب HTC درساخت Pocket PC های با قابلیت
تلفن همراه است ، HP نام دارد ! کمپانی بزرگی که متاسفانه شاهد کارهـای  ضعیف  در
عرصه ی رقابت از آن بوده ایم . کمپانی بزرگ دیگری که در تولــیـد Pocket PC های Phone
Edition ( نسخه ی تلفنی ) درگیر رقابت و کسب بازار است Everex نام دارد که البته بانام
E-Ten هم شناخته شده است . از شرکتهای بزرگ و مطرح گوشـــی سازی در این عرصه
تنها نام موتورولا و زیمنس به چشم می خورد که فقط در حد یکی دو محصول تولید و روانه
بازار کرده اند . در اسمارت فونها هم فعلا جز نام Orange ( همان HTC ) و گاه گداری  هم
Microsoft نامهای زیادی به چشم نمی خورد . از ورژن های ویندوز موبایل  می شود بـــه
Windows CE  -   Windows mobile 2003   -   Windows mobile 2003 se و  Microsoft
Windows Mobile 5.0 اشاره کرد که به زودی در محصولات جدیدعرضه می شود . لازم به
ذکـــر است که شرکت سامسونگ هم ازرقابت در زمینه ی ویندوز موبایل  عقب  نمانده و
یکی دوگوشی در هر دو زیر    مجموعه ارائه کرده است.اما در مورد شاخه ی بعدی یعنی
سیستم عامل پالم ، بد نیست اگر اطلاعاتی راکسب کنید.شرکت پالم یکی  ازپیشتازان
صنعت PDA بوده است و از همان ابتدا شروع به ساخت و ساز این وسیله ی همراه و پــر
کاربرد می کند . علاوه بر خود Palm شرکت های دیگری هم ازآن سیستم عامل استفاده
می کردندوبه ساخت PDA مشغول می شدند ( از جمله ی آنهامی توان به سونی وPDA
 های مشهورش اشاره کرد که Clie نام دارد ) . بعد از   ظهور مایکروسافت ( یا شاید هم
ماکروسافت ! ) در این میدان و تولیدPocket PC ها مردم روی از Palm برگردانندوبه   سمت
محصولات جدید رفتند و اینگونه بود که Microsoft پیروز میدان شد و درحال حاضر  اکثرافراد
تنها با نام ویندوز بر روی PDA ا آشنــــایی دارند و شاید تا به حال حتی نام Palm را  اصلـا
نشنیده باشند ! توضیحات مختصری که انجام  شدبه این دلیل بود که دربازار ایران  وحتی
جهان حضور Palm به عنوان سازنده ی موبایل بسیار کم شده ودراین مقاله هم ما خیلی
راجع به آن بحث نخواهیم کرد . برای اطلاعات  بیشتر اینجا کلیک کنید یا در  جستجوگری
مثل گوگل کلمه های Palm و پالم را جداگانه تایپ  کرده و نتایج جستجو رامطالعه   نمایید
اما در مورد آخرین سیستم عامل    برای گوشیهای موبایل.لینوکس . این سیستم  عامل
به تازگی پا به میدان گذاشته و در حال حاضر شرکت موتورولا بیشترین محصول را بـــــرای
این سیستم عامل طراحی کرده است . هنوز در بازار ایران این گوشی ها روئت نشده   و
و به همین دلیل من نظر قاطعی نمی توانم در مورد آنها بدهم . ضمن اینکه این شرکـــت
سیستم عامل خود را با همکاری شرکت سان و پلت فرم جاوایش ارائه کرده و  روانــــه ی
بازار مصرف کرده است .نکته ای که اینجا ازقلم افتاد پشتیبانـــــــــی     دو سیستم عامل
ویندوز موبایل و پالم از نظر نرم افزاری است. ویندوز موبایهای نسخه ی Pocket PC ( یا به
اختصار PPC ) قویترین وبیتشرین نرم افزارهای ممکن را نسبت به سایــر سیستم عاملها
پشتیبانی می کنند.نسخه ی اسمارت فون ویندوز موبایل هم ازسـاپورت نرم افزاری بدی
برخوردار نیست ولی اصلا به قدرت نسخه ی PPC نمی رسد . سیستم عامل پالم  هـــم
نرم افزار های  خاص  خودش  را  دارا  می باشد  که  در بیشتر مواقع  نرم  افزارهایی کـــه
توسط ویندوز موبایل پشتیبانی می شوند،  دارای نسخه ی پالم هم هستند . اما  باتمام
این صحبت ها مقدار نرم افزارهایی که برنامه نویسان برای ویندوزموبایل Pocket PCساخته
اند ،از تمام نرم افزارهای ساخته شده برای همه ی سیستم عاملها بیشتر است.در اینجا
به اتمام بررسی سیستم عاملهای موبایل رسیدیم و بایدبه سراغ گوشیهای دسته ی دوم
یاگوشیهای فاقد سیستم عامل برویم . همانطور که گفته  شد این  جور  گوشی ها از  یک
پلت فرم  ساده استفاده می کنند و هرگز قابلیت پشتیبانی نرم افزاری را نخواهند  داشت
(به جز مواردی که به تعداد انگشتان یک دست بر می گردد )پس می شود نتیجه گرفت که
این یک برگ برنده   برای گوشیهای سیستم عامل دار می باشد . پلت فرم جاوا پر کاربــرد
ترین پلت فرم برای  گوشیهای بدون سیستم عامل است بطوری که تابه امروزتعداد گوشی
های  جاوا از مجموع گوشی های سیمبین بیشتر بوده است . بگذریم . جاوا نسخه های
بسیار فروانی دارد و هر شرکت  بنابرسلیقه اش از آن پلت فرم برای گوشی خود استفاده
می کند . اکثر گوشیهای  سامسونگ و LG - اکثر گوشیهای زیمنس ( به غیر از SX1 وPPC
مخصوص این شرکت ) -گوشیهای سونی اریکسون ( در سریهای T - Z - K - W - S - V  )
گوشی های نوکیا که از سیمــبین استفاده نمی کنند ( مثل 6230 - 6230i که سر آمــــــد
همه ی آنهاست ) -تمامی  گوشی  های شرکت Pantech-گوشیهای موتورولا که سیستم
عامل خاصی ندارند مثل  V3  ( به دلیل کمبود این گوشی ها در ایران ذکر مدلهای آن را که
خیلی هم زیا است لازم نداسته ام و شما می توانید به سایت موتورولا سر بزنید )تقریبـــا
تمامی گوشیهای شرکت آلکاتل و .... . البته اگر جایــــی  نوشته شده تمامی یا اکثرمنظور
گوشی های جدید بوده که صفحــات رنگی دارند.اما پلت فرم دیگری که به آن اشاره کردیم
Black Berry بود . شرکت بلک بری که در ساخت گوشی کارها و   ایده های عجیبی  دارد
که می توانید اکثر آنها را در اینجامشاهده کنید . اما در مورداین پلت فرم بایدعرض کنم که
هم به دلیل کم مصرف بودن و عدم عرضه ی آن در ایران بحثی نمی کنیم.گوشیهای صفحه
سیاه سفید قدیمی یا خیلی از گوشی های  صفحه  رنگی که اوایل  ارائه  می شد دارای
سیستم عامل و یا حتی پلت فرم خاصی نبودند و هر شرکت با توجـــــــه به کارشـناسان
مهندسان خود برای هر قسمت از گوشی برنامه ی خیلی ساده ای را  که  بــا کلید هــای
گوشی کنترل می شود می ساختند و در واقع شاید بتوان گفت اصلا آن گوشیها رابط  نرم
افزاری نداشته اندو بیشتر تغییر رنگهای LCD توسط کلید های گوشی بوده که  سیستم را
قابـــل  استفاده می کرده . اگز در مواردی که ذکر شد غلط املائی وجود دارد -  اشکالـــــات
علمی و یا فنی دیده مــی شود - اطلاعـــات غلط نوشته شده حتما در نظرات ذکر کنیــــد .
اگر خود شما اشکالی دارید یا جایی از متن رانگرفته اید ! یا سوالی در موردی دارید هــــم
حتما در نظرات بگذارید تا انشاالله ببینم و جوابتان را بدهم

نوکیاN71 یکی دیگر از اسمارت فونهای دارای سیمبین 9.1 شرکت نوکیاست .این مدل تاشو و مجهزو از نسل سوم سری 60 می باشد . این مدل دارای 3G، UMTS، EDGE و GPRS می باشد .

علاوه بر دوربین 2 مگاپیکسل دارای دوربین دوم برای ویدئو کالینگ نیز می باشد . طراحی این مدل حجیم و غیر ارگونومیک است البته این موضوع سلیقه ایی است .

ویژگیها : صفحه نمایش عالی ، دوربین 2 مگاپیکسل عالی همراه با فلاش ، دوربین دوم ،3G UMTS ، مموری کارد 128 مگابایتی همراه گوشی ،GPRS و EDGE برای انتقال سریع دیتا ، بلوتوث و اینفرارد و USB ، سرعت بالا و رادیو FM

معایب : حجیم بودن گوشی ، طراحی نامناسب ( این مشکل ممکن است فقط در گوشی که ما تست کردیم دیده شود . ) ، خوش دست نبودن قسمت بالای صفحه کلید ، دکمه خیلی کوچک روشن /خاموش / پروفایل و ناسازگاری سیستم عامل گوشی با ورژنهای قبلی

این مدل مشابه N80،E60 و N91 است . هر 4 گوشی دارای تجهیزات کاملی هستند ولی مشکل عمده آنها فقدان نرم افزار سازگار با سیستم عامل انهاست .

این مدل یک مدل تاشو بزرگ و نیز پهن و ضخیم همراه با ترکیب رنگ خاکستری و نقره ایی است . طراحی حجیم آن نا امید کننده است . دارای وزن سنگین 139گرم می باشد . البته هستند افرادیکه این قبیل گوشیها را دوست دارند ولی از نظر ما این مدل بسیار حجیم است مخصوصا در حالت باز .

اگرچه این مدل بعنوان یک مدل مناسب و پایدار معرفی شده است ولی نقصهایی هم دارد .مشکل بزرگ آن لق خوردن قسمت بالای گوشی هنگامی که بسته است می باشد . باز و بسته شدن گوشی کامل است و برای اطلاع از باز شدن کامل گوشی صدای کلیک به گوش می رسد . این مدل دارای دو حالت کاملا باز و حالت نیمه باز برای ویدئو کالینگ است که ما آن را حالت نشسته می نامیم .

قسمت جلویی گوشی خاکستری و دور صفحه نمایش نقره ایی است . بالای صفحه نمایش علامت نوکیا و زیر آن دکمه Functional قرار دارد که برای کار های مختلف نظیر سیلنت یا رد کردن تماس ، Play/Pause کردن موزیک و ... استفاده می شود .

لنز دوربین و فلاش در یک فریم نقره ایی قرار گرفته است . پشت گوشی دارای لوگوی سفید نوکیا و کاور باتری است .کنار سمت چپ گوشی پورت اینفرارد و دریچه اسپیکر قرار دارد .

در قسمت پایین گوشی در حالت بسته دکمه روشن /خاموش / پروفایل قرار دارد . درقسمت بالای گوشی شکاف مموری کارد و PopPort قرار دارد . شکاف مموری کارد توسط یک پلاستیک کوچک محافظت می شود که به نظر من سریع شل می شود و ناپایدار است .

قسمت کناری سمت راست فاقد دکمه است .

صفحه کلید این مدل دو قسمت دارد . صفحه کلید این مدل بطور عملی کارا ست . در قسمت بالای صفحه کلید ، کلید مولتی مدیا به تنهایی و زیر آن دکمه های کاربردی و کلید چهار طرفه قرار دارد . البته کار کردن با کلید چهار طرفه و فشردن جهت مورد نظر کمی دشوار است . اطراف کلید چهار طرفه کلید های سافت و پذیرش و رد کردن تماس قرار دارد . در ردیف پایین تر کلید های مداد و منو و C قرار دارد . قسمت عددی صفحه کلید زیر این قسمت قرار دارد و کار کردن با انها راحت است . همه کلید های صفحه کلید بجز کلید چهار طرفه از جنس پلاستیک خاکستری می باشد . دکمه چهار طرفه از جنس فلزنقره ای است . نور پس زمینه کلید ها عالیست ولی یک مشکل جالب عدم روشن شدن کلید مولتی مدیاست .
این مدل دارای صفحه نمایش 256 کیلو رنگ و رزولوشن 240*320 می باشد . البته کیفیت صفحه نمایش مدلهای N80 , E60,N90 بهتر است . کیفیت صفحه نمایش در نور کم و زیاد مناسب است .
صفحه نمایش خارجی دارای 65 کیلو رنگ و دارای رزولوشن 68*96 می باشد و زمان و تاریخ و نام شبکه را نمایش می دهد . همچنین قادر به نمایش نام موسیقی در حال اجرا و شماره های تماس و عکس تماس گیرنده پیامهای کوتاه رسیده می باشد . میزان انتن دهی این مدل کامل و کیفیت صدا خوب است .
این مدل نیز متعلق به نسل سوم سری 60 و دارای سیمبین 9.1 می باشد .
درحالت انتظار صفحه نمایش میزان آنتن و ساعت و تاریخ و نام شبکه و میزان باتری در ردیف بالایی و در ردیف پایینی تعدادی از برنامه های پر کاربرد مانند کارهای زمان بندی شده و ... نمایش داده می شود .
منوی اصلی در دو حالت ماتریکسی و لیست قابل تنظیم است . ماتریکس این مدل 4*3 و در حالت لیست 5 آیکون همزمان نمایش داده می شود . با فشار کلید مالتی مدیا یک منوی گرافیکی 4 گزینه ایی ظاهر می شود که قابل تنظیم است . N71 یک مدل پر سرعت است .
این مدل دارای 10 مگابایت حافظه داخلی و مموری کارد 128 مگابایتی است ( بسته به بازار) . از انجایی که گوشی قابلیت اجرای MP3,ACC,MPEG4 را داراست می تواند بعنوان موزیک پلایر استفاده شود اما برای این کار طراحی نشده است . این مدل برای افرادیست که خواهان امکانات بیشتری از یک موبایل ساده ولی نه در حد پیشرفته هستند .
دفترچه تلفن این مدل مشابه سایر مدلهای این سری است . این گزینه از مموری مشترک گوشی استفاده می کند و محدودیت 11 مگابایتی دارد .
ثبت کننده تماسهای این مدل دارای 4 گزینه می باشد :

Recent calls, Dialed Numbers, Received calls, Missed calls

گزینه Recent calls نمایش دهنده تمامی تماسهای گوشی در 30 روز گذشته است .
صندوق پیامهای این مدل برای انواع پیامها یکسان است . فایلهای دریافتی توسط بلوتوث و اینفرارد هم به این صندوق منتقل می شود . Email ها در یک صندوق جداگانه ذخیره می شوند . نوشتن با کلیدهای این مدل بسیار راحت و سریع است .
موزیک پلایر این مدل مانند سایر مدلهای این سری است . این مدل دارای رادیو FM نیز می باشد که برای گوش دادن به آن باید هندز فری ان را وصل کرد .
دوربین N71 یک دوربین 2 مگاپیکسل کاراست . منوی دوربین مشابه منوی N80 است . در همه موارد سرعت دوربین N71 بیشتر از N80 است . تنها عیب دوربین حالت ماکرو ضعیف آنست . دوربین دارای حالتهای مختلف عکسبرداری مانند Portrait, Landscape, Sport, Text می باشد . این مدل دارای فلاش نیز می باشد برای عکسبرداری از اشیا نزدیک به گوشی . کیفیت عکسهای گرفته شده توسط این مدل بسیار عالی و شگفت انگیزو بدون نویز و با رنگهای عالی و پویا است . کیفیت عکسهای این مدل مشابه و به خوبی سونی اریکسون K750 است البته بجز حالت ماکرو . فرمت و کیفیت فیلمبرداری این
مدل MP4 format and CIF resolution (352 x 288 pixels) می باشد که بالاتر و بهتر از مدلهای قبلی است . فیلمبرداری با فرمت 3GP نیز امکان پذیر است . عکسهای گرفته شده در آیکون گالری ذخیره و قابل مشاهده است و پردازش عکسها سریع است . این مدل دارای بلوتوث و اینفرارد و USB می باشد . ارتباط این مدل با کامپیوتر از طریق برنامه Pcsuite است .
وب بروزر این مدل مانند N81و E60 است اما با رزولوشن پایین تر .
در منوی اصلی Organizer و Calendar وجود دارد که کمی گیج کننده است . گوشی قابلیت باز کردن فایلهای ورد و اکسل را داراست ولی قابلیت ادیت کردن آنها را دارا نیست . بقیه قسمتهای گوشی مانند N80 است .
این مدل دارای انتی ویروس می باشد . همچنین این مدل دارای دو بازی نصب شده شامل Snake and Card Deck می باشد .

کلام آخر :
این مدل اگرچه دارای ویژگیهای زیادی است اما طراحی ضعیف و حجیم آن با سلیقه بسیاری از مشتریان سازگار نیست . این مدل برای افرادیکه گوشی بزرگ دستی را می پسندند نیز اولین گزینه برای انتخاب نمی باشد .